“The only thing we have to fear is fear itself.” Toen Franklin D. Roosevelt die woorden uitsprak bij zijn inauguratie in 1933, zat Amerika in de diepste economische crisis uit zijn geschiedenis. Banken vielen om, de werkloosheid explodeerde, het vertrouwen was verdampt.

Ik zit de laatste tijd met een ongemakkelijke gedachte. Wat als het risico van de eeuw zich afspeelt voor onze neus? We praten altijd over de belofte van artificiële intelligentie (AI). Over de kosten veel minder.

Iedereen vindt tegenwoordig iets. Liefst snel, liefst luid, liefst voordat de feiten goed en wel zijn ingedaald. Aan meningen in elk geval geen gebrek. We worden ermee overspoeld. En columnisten? Die zijn er bij de vleet.

Er zijn bedrijven waar drie handtekeningen nodig zijn voor een uitgave van 200 euro, maar waar tien mensen zonder verpinken een uur lang in een meeting zitten zonder duidelijke reden. Geld wordt bewaakt, tijd zelden. Toch is tijd op de werkvloer geen detail.

We leven in een samenleving die veel heeft opgebouwd. Toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, sociale bescherming, carrièremogelijkheden en een zekere levenskwaliteit zijn voor velen geen uitzonderingen meer. Dat is beschaving.

We noemen onszelf een kenniseconomie. Onze welvaart draait niet op grondstoffen, maar op onze grijze massa. Tegelijk zijn we onze kenniseconomie aan het ontmantelen. Het verontrustende is: we merken het amper. Het vermogen om zelfstandig te denken erodeert.

Ik werd onlangs zesentwintig. Geen bijzondere leeftijd, zou je denken. Maar in bepaalde vergaderzalen merk je dat het meetelt. Steeds minder, maar nog steeds.

Ik zie heel wat leeftijdsgenoten worstelen met een paradox. We zijn hoogopgeleid, hebben meer keuzes dan ooit en leven in een nooit geziene welvaart. En toch voelen velen van ons zich stuurloos. Drie kwart van de 25- tot 35-jarigen ervaart geen midlife- maar een quarterlifecrisis.

Kan een stad failliet gaan? Juridisch niet zoals een bedrijf. Politiek en financieel wel. Dan heet het geen faillissement, maar een shutdown.

Passie is zelden een beginpunt, het is een gevolg.