De zomer is het seizoen waarin veel mensen opnieuw beginnen te lezen. Op het strand, in de tuin, op een terras: nergens doet het boek het beter dan op vakantie. Goed nieuws, want lezen is veel meer dan ontspanning. We staan er zelden bij stil, maar goed kunnen lezen en schrijven heeft een enorme waarde. Het is, volgens onderzoek, een van de slimste investeringen die je kunt doen in jezelf.

Taal als klimuitrusting

Wie goed leest en schrijft, kan gevoelens en problemen beter onder woorden brengen en zoekt creatiever naar oplossingen. In een tijd als de onze, vol grote en complexe veranderingen is dat geen overbodige luxe. Wie verder vlot taal beheerst, heeft het ook makkelijker in de rest van zijn (school)loopbaan. Taal is voor de mens wat klimuitrusting is voor een bergbeklimmer. Je kan niet zonder.

Maar er is meer. Lezen en schrijven zijn niet alleen belangrijk voor wie van literatuur houdt of schrijver wil worden. Onderzoek toont aan dat taalvaardigheid nauw samenhangt met financiële geletterdheid. Wie zich goed kan uitdrukken, schrijft betere sollicitatiebrieven en raakt zo aan betere jobs. Wie vlot leest, begrijpt zijn hypotheekvoorwaarden en belastingbrief beter. Wie helder kan verwoorden wat hij denkt, voert makkelijker een moeilijk gesprek met zijn baas of klant. Lezen verrijkt je dus niet alleen geestelijk, maar ook op je bankrekening.

En ook de samenleving vaart er wel bij. Landen met een hoger niveau van geletterdheid kennen meer economische groei, minder werkloosheid en een grotere productiviteit. Goede geletterdheid en welvaart zijn dus synoniemen.

Waarom AI lezen niet overbodig maakt

Nogal een lofzang voor het geschreven woord, hoor ik sommigen al denken. Waarom zelf een mail naar de bank typen, als ChatGPT in je broekzak zit? Waarom lezen als AI het kan samenvatten? Wel, wie zo redeneert, vergist zich. Ten eerste: ook met AI moet je communiceren. De kwaliteit van wat zo'n systeem produceert, hangt af van hoe helder jij de opdracht formuleert. En de nuances? Die verdwijnen in een AI-samenvatting. Ten tweede: tekst produceren is niet hetzelfde als schrijven. Tekst tot jou nemen is niet hetzelfde als lezen. Lezen en schrijven zijn in de eerste plaats het ordenen van gedachten, het orde scheppen in chaos en complexiteit. Verbanden leggen en bijleren.

Dus onthoud: wie zinnen aan elkaar kan rijgen, rijgt straks successen aan elkaar. Dat boek in uw valies is geen tijdverdrijf. Het is de toekomst in uw hand. Het boek zal ooit de wereld redden.