België combineert een uitzonderlijke geopolitieke positie met structurele kwetsbaarheden. Als gastland van de NAVO en de Europese Unie, als haven van Europa en als knooppunt van kritieke financiële infrastructuur, is ons land zowel een aantrekkelijk doelwit als een strategische troef. Die paradox staat centraal in het werk van Itinera rond weerbaarheid. In een Europa geconfronteerd met hybride dreigingen, defensie-uitdagingen en economische schokken volstaat reactief beleid niet langer. Itinera analyseert hoe België zijn institutionele complexiteit, financiële beperkingen en versnipperd veiligheidsbestuur kan ombuigen tot een coherente strategie, één die defensie, economische weerbaarheid en maatschappelijke veerkracht als onlosmakelijk verbonden beschouwt. De kernvraag is niet hoeveel een samenleving uitgeeft in tijden van crisis, maar hoe ze investeert in haar eigen continuïteit.
Weerbaarheid is geen toestand, maar een capaciteit en ze moet worden opgebouwd voordat ze nodig is. Itinera vertrekt vanuit de overtuiging dat de grote uitdagingen waarmee België en Europa worden geconfronteerd, niet louter sectorale beleidsvragen zijn, maar symptomen van een dieper structureel tekort: het onvermogen van publieke systemen om zich snel genoeg aan te passen aan een wereld die fundamenteel is veranderd. Defensie, crisisgovernance, onderwijs, industriepolitiek lijken op het eerste gezicht ongerelateerde dossiers, maar delen eenzelfde onderliggende logica. Samenlevingen die morgen competitief en veilig willen zijn, moeten vandaag investeren in twee complementaire vermogens: het vermogen om schokken op te vangen zonder structurele ontwrichting, en het vermogen om zichzelf strategisch te heruitvinden. Itinera brengt die twee lenzen samen in een meerjarig onderzoeks- en beleidsagenda, met een expliciete Europese doorvertaling. Omdat de antwoorden op de uitdagingen van onze tijd zelden binnen één landsgrenzen passen.
Twintig jaar geleden trok Al Gore de wereld rond met een film over smeltende ijskappen, hittegolven, droogte en overstromingen. “An Inconvenient Truth” werd een fenomeen dat klimaatverandering tot mondiale prioriteit hielp maken.
Eerst waren er Venezuela en Iran, waar Palantir en Anthropic met verbluffende snelheid en precisie bommen en raketten aanstuurden.
Van Wout van Aert mag je zeggen dat hij beter is dan de meeste andere wielrenners. Van Remco Evenepoel mag je zeggen dat hij uitzonderlijk is. Pommelien Thijs? Ongeëvenaard in de muziek. Niemand vindt dat controversieel.
Ik zit de laatste tijd met een ongemakkelijke gedachte. Wat als het risico van de eeuw zich afspeelt voor onze neus? We praten altijd over de belofte van artificiële intelligentie (AI). Over de kosten veel minder.
De investeringsappetijt voor onshore windprojecten is sterk teruggevallen in Vlaanderen en Nederland. Nochtans blijft onshore wind volgens internationale kostvergelijkingen competitief, ook wanneer systeemkosten worden meegerekend.
België kan vandaag een grootschalige crisis niet te baas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van Itinera, getiteld “Crisismanagement in België: hoe voorbereid is het land?”, opgesteld door onderzoeker Julien De Wit.
De bijdrage van private nieuwbouw aan betaalbaar wonen krijgt zelden aandacht.
De Europese en Belgische energie-intensieve industrie staan onder zware druk. Drie jaar energiecrisis, een daling van 15% in industriële output sinds de oorlog in Oekraïne, en een nieuwe tarievenoorlog vanuit de VS zorgen voor een perfecte storm.
België mikt op een ambitieuze doelstelling: tegen 2030 moet 80% van de bevolking op arbeidsleeftijd aan het werk zijn. Maar in 2025 blijkt die doelstelling nog ver weg. Geen enkele regio haalt vandaag de kaap van 80%, en de verschillen tussen gemeenten zijn groot.
Een alternatieve lezing van het Draghi-rapport.
