Regimeverandering voor de onderdrukte Iraanse bevolking? Vernietiging van het ballistische rakettenarsenaal en zijn productie-infrastructuur? Geen steun meer voor terroristische groepen in het Midden-Oosten? Niets van die oorspronkelijke oorlogsdoelen, vooropgesteld door de president zelf, staat blijkbaar in de “deal” die Amerika en Iran hebben gesloten. Al is het wachten op de details van een officiële aankondiging, terwijl in Washington en Teheran al tegenstrijdige lezingen circuleren.

Natuurlijk: dit is geen deal. Dit is een staakt-het-vuren met een kaderakkoord over de thema’s waarover de partijen de komende twee maanden willen onderhandelen om eventueel tot een echte vredesdeal te komen. Trump predikt meteen de triomf en strooit euforie over de beurzen en de olieprijzen die al vanaf het begin van de oorlog aan zijn lippen hangen als ware hij het orakel van Delphi. De pavloviaanse slaafsheid waarmee de analisten en koersen reageren op steevast onbetrouwbare tweets van de Amerikaanse president moet elke gelover in de betrouwbaarheid van de financiële markten doen twijfelen.

In afwachting van de officiële teksten, voorspellen de internationale media dat Iran de Straat van Hormuz zal vrijlaten en Amerika zijn blokkade zal opheffen, met de verwachting dat Iran minstens een versoepeling van handelssancties en een vrijmaking van bevroren tegoeden zal krijgen. Als dat bewaarheid wordt, is dat een grote afgang voor Amerika. De Straat van Hormuz was al vrij voor de oorlog. Trump moet dus Iran economisch belonen voor een daad van mondiaal economisch terrorisme die hij zelf heeft geprovoceerd. Dat is hallucinant.

We moeten blijkbaar al blij zijn dat de islamitische revolutionairen geen tolgelden zullen eisen, al krijgen ze wel andere fondsen en mogen ze misschien wel in de toekomst een prijs aanrekenen voor koopvaardijdiensten – zo luiden toch de geluiden uit de regio. In elk geval: het moorddadige regime in Teheran zal dan niet alleen geradicaliseerd maar ook verrijkt overeind blijven, terwijl het zijn industrie voor raketten en drones mag behouden. Daar hoef je geen tekening bij te maken. Het Iran van de toekomst wordt dan een grotere macht in de regio, dominanter in vrede of gevaarlijker bij conflict. Zijn terroristische handlangers als Hamas in Gaza, Hezbollah in Libanon en Irak, en de Houthi’s in Jemen, kunnen uitkijken naar een staatssponsor die zich sterker weet dan vroeger. 

Trump moet Iran economisch belonen voor een daad van mondiaal economisch terrorisme die hij zelf heeft geprovoceerd.

Als dat de contouren zijn van een Amerikaans-Iraanse entente, is Israël de geslagen hond. Alle militaire overwinningen ten spijt, alle succesvolle bommencampagnes daargelaten, erft Israël dan een gevaarlijker en sterker Iran, inclusief een ring van terroristische dreigingen rondom zijn grondgebied. In Iran wordt al luidop verklaard dat elk vredesakkoord een einde vergt van de Israëlische campagne in Libanon. Met andere woorden: Iran claimt zowaar de steun van de VS om Israël tot lijdzaamheid te dwingen ten aanzien van Hezbollah. Dat zou meer zijn dan een nederlaag voor Netanyahu en co: dat zou een vernedering zijn. Ik kan mij niet inbeelden dat een land als Israël dat zou laten gebeuren.

Rest nog het nucleaire dossier. Geen nucleair wapen voor Iran, zo luidt de rode lijn in Washington. Maar zo’n wapen zat er ook niet aan te komen – aldus alle experts. Wat echt telt, is of en hoe Iran uranium mag blijven verrijken en dus dicht bij de drempel van een wapenprogramma mag blijven eens het zijn productie kan herstellen. En of het zijn voorraad van honderden kilogram verrijkt uranium mag houden of moet afstaan. Daarover onderhandelde team Obama meer dan 20 maanden in 2013-15. Nu zal dat in zestig dagen moeten geklist worden, naast al de rest, terwijl niemand elkaar voor een haar vertrouwt. Dit is nog maar begonnen.