De Verenigde Trump Compagnie

Wie kan ertegen zijn dat landen zich verbinden voor vrede, om – aldus de oprichtingsakte – “oordeelsgericht en geleid door rechtvaardigheid een pragmatische en duurzame vrede” te bewerkstelligen die “mensen in staat stelt om zeggenschap en verantwoordelijkheid te nemen over hun eigen toekomst”? Het lijkt een nobel doel, een Nobelprijs waardig. Maar dit is de Vredesraad van ene Donald Trump. Dit is een clubje van nogal schimmige regimes, waaronder humanitaire parels als Azerbeidzjan, Bahrein, Egypte, Oezbekistan, Qatar, Saudi-Arabië en Wit-Rusland. Zelfs het Rusland van Poetin kreeg een uitnodiging. ‘Vrede stichten’ is hier een wel heel rekbaar begrip.

Noem het de Verenigde Trump Compagnie, een 21ste-eeuwse echo van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. De VOC was een private onderneming die zich, dankzij mandaten van landen en heersers, als een internationale autoriteit kon bemoeien met handelszaken en staatszaken tegelijkertijd. De Vredesraad van Trump is een internationale autoriteit die zich, dankzij het mandaat van de deelnemende landen, overal kan inlaten met zowel het beslechten van conflicten als de wederopbouw na de vrede. Onder de raad zitten uitvoerende bestuursorganen die monopolies van publiek-private mega-investeringen zullen overzien. De eerste testcase moet Gaza worden, met een masterplan voor reconstructie van meer dan 25 miljard dollar.

De Verenigde Trump Compagnie lijkt een potentiële geldmachine voor het zakenimperium van de familie Trump. Volgens het oprichtingscharter kan Donald Trump voorzitter blijven zolang hij leeft, heeft hij een vetorecht op elke beslissing, oefent hij persoonlijke controle uit over elke entiteit die de Vredesraad opricht en duidt hij zelf zijn opvolger aan. Het meesterbrein van het Gazaplan is zijn schoonzoon Jared Kushner, wiens investeringsmaatschappij de miljarden al kan ruiken. Vredestichter Donald Trump doet aan carrièreplanning en kan na zijn presidentschap zijn ‘Art of the Deal’ mondiaal opschalen met de reconstructie van landen en regio’s, geholpen en betaald door landen die de president Trump nu voor zich willen winnen. En wie een uitnodiging tot lidmaatschap afslaat, riskeert de toorn en de tarieven van Trump.

Donald Trump wil na zijn presidentschap zijn ‘Art of the Deal’ mondiaal opschalen met de reconstructie van landen en regio’s.

De president die Usaid, het officiële ontwikkelingsagentschap van de Verenigde Staten, heeft ontmanteld, die Amerika eigenhandig heeft teruggetrokken uit tientallen internationale organisaties en verdragen, die de Verenigde Naties op droog zaad zet en lak heeft aan multilaterale samenwerking richt in plaats daarvan een persoonlijke landenclub op die onder zijn controle ongegeneerd geopolitiek met grootkapitaal zal combineren. Het tart de verbeelding. Of het zal werken, is een andere vraag natuurlijk. Misschien is er een gat in de markt en zijn de brandhaarden wereldwijd gediend met een no-nonsensemix van pacificatie en commercialisatie. Maar zeker is dat Trump en co hiermee rechtstreekse concurrentie beogen voor de internationale instellingen die de wereld ordenen. Onder het vijgenblad van de vredesmissie zit een machtsagenda.

Precies daarom zullen Europa en China de Vredesraad van Trump links laten liggen. Europa zoekt steun bij de internationale normen en regels, die het vooral wil versterken. China heeft de afgelopen decennia zijn mondiale diplomatieke voetafdruk vergroot. Het heeft zich ingewerkt in de instellingen van de Verenigde Naties, terwijl het zelf een parallel universum van door China geleide instellingen en partnerschappen heeft uitgebouwd. Voor China zijn de internationale instellingen een architectuur voor Amerikaanse macht. Nu Donald Trump die architectuur zelf laat vallen, zal China ze graag oprapen in plaats van na te trappen. Zal een Vredesraad die de internationale orde opzegt, meer of minder vrede brengen?

Weergave van column in Trends, geschreven in eigen naam.